काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र इरानका राष्ट्रपति मसउद पेजेशकियानले अमेरिका र इजरायलद्वारा इरानविरुद्ध जारी युद्ध अन्त्य गर्न समझदारीपत्र (एमओयू) मा विद्युतीय रूपमा हस्ताक्षर गरेका छन्।

पाकिस्तानका अनुसार ‘इस्लामाबाद एमओयू’ कार्यान्वयनमा आइसकेको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार उक्त समझदारीमा इरानले परमाणु हतियार नबनाउने वा नकिन्ने, सबै मोर्चामा युद्ध अन्त्य गर्ने तथा हर्मुज जलमार्ग पुनः सञ्चालनमा ल्याउने प्रावधान समावेश छन्।

इरानको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बघाईले संयुक्त राज्य अमेरिकासँग भएको समझदारीपत्रलाई अन्तिम रूप दिइएको र दुवै पक्षले विद्युतीय रूपमा हस्ताक्षर गरिसकेको घोषणा गरेका छन्। उनका अनुसार उक्त सम्झौता कार्यान्वयनमा समेत आइसकेको छ।

दुई देशबीचको युद्धविराम अवधि विस्तार गर्ने अमेरिका–इरान सम्झौतामा हस्ताक्षर भइसकेको र यो अहिले लागू भइसकेको ह्वाइट हाउसका एक अधिकारीले पुष्टि गरेका छन्।

राष्ट्रपति ट्रम्पले फ्रान्समा आयोजित जी–७ शिखर सम्मेलनमा सहभागी भइरहेका बेला होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्ने व्यवस्था समेटिएको उक्त सम्झौतामा औपचारिक रूपमा हस्ताक्षर गरेका थिए।

‘समझदारीपत्र’ भनिएको १४ बुँदे सम्झौतामा इरानले कहिल्यै पनि परमाणु हतियार नराख्ने उल्लेख गरिएको छ। साथै, इरानको ‘पुनर्निर्माण तथा आर्थिक विकास’ का लागि ३०० अर्ब अमेरिकी डलरको कोष स्थापना गर्ने प्रतिबद्धता पनि जनाइएको छ, यद्यपि त्यसमा अमेरिकाले अनिवार्य रूपमा योगदान गर्नुपर्ने छैन। यो सम्झौता अमेरिका, इरान र इजरायलबीचको द्वन्द्व सुरु भएको चार महिनापछि आएको हो।

ट्रम्प प्रशासनले यस सम्झौतालाई ‘कार्यसम्पादनमा आधारित’ सम्झौता भनेको छ, जसअनुसार इरानले आफ्ना प्रतिबद्धताहरू पालना गरेमा मात्र त्यसबाट लाभ प्राप्त गर्नेछ।

यद्यपि, सम्झौताको पाठले धेरै प्रश्नहरूको स्पष्ट उत्तर दिएको छैन र धेरै महत्वपूर्ण विषयहरू अझै समाधान हुन बाँकी छन्।