विराटनगर । अस्ट्रेलियाको घरजग्गा काराेबारमा पछिल्लो समय देखिएको मूल्य गिरावटले त्यहाँका परिवारको कुल सम्पत्तिमा १ ट्रिलियन अस्ट्रेलियन डलरभन्दा बढीको असर पार्न सक्ने अनुमान गरिएको छ । आवासको मूल्यमा आएको ठुलो गिरावटले अस्ट्रेलियाको विश्वव्यापी घरेलु सम्पत्ति वरीयतामा समेत असर पार्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ ।

म्याक्रो बिजनेसमा बुधबार प्रकाशित विश्लेषणअनुसार अस्ट्रेलिया विश्वकै उच्च घरायसी सम्पत्ति भएको मुलुकमध्ये एक हो । यूबीएस ग्लोबल वेल्थ रिपोर्ट २०२६ अनुसार अस्ट्रेलियाको वयस्क प्रतिव्यक्ति औसत सम्पत्ति विश्वमै तेस्रो उच्च छ । यसभन्दा अघि लक्जेम्बर्ग र बेल्जियम छन् ।

तर अस्ट्रेलियाको घरायसी सम्पत्तिको ठुलो हिस्सा वित्तीय सम्पत्तिभन्दा घरजग्गामा केन्द्रित छ । विगत तीन दशकमा आवासको मूल्य निरन्तर बढ्दै जाँदा परिवारको कुल सम्पत्ति पनि तीव्र रूपमा बढेको हो ।

१५ वर्षमा घरको औसत मूल्य दोब्बरभन्दा बढी
अस्ट्रेलियाको औसत आवासीय सम्पत्तिको मूल्य सन् २०२६ को जुन त्रैमासिकमा ११ लाख अस्ट्रेलियन डलरभन्दा केही बढी पुगेको थियो । सन् २०११ को सेप्टेम्बर त्रैमासिकमा यस्तो औसत मूल्य करिब ४ लाख ९१ हजार डलर मात्रै थियो ।

यसरी करिब १५ वर्षको अवधिमा औसत घरको मूल्य दोब्बरभन्दा बढी भएको छ । घरजग्गाको यही मूल्यवृद्धि अस्ट्रेलियाली परिवारको सम्पत्ति बढ्नुको प्रमुख आधार बनेको विश्लेषणमा उल्लेख छ ।

प्रति व्यक्ति हिसाब गर्दा २०२६ को जुन त्रैमासिकमा अस्ट्रेलियाको आवासीय सम्पत्तिको मूल्य करिब ४ लाख ३४ हजार डलर पुगेको थियो । अस्ट्रेलियाली तथ्यांक विभाग –एबिएस)ले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार २०२६ को जुन त्रैमासिकमा अस्ट्रेलियामा प्रतिव्यक्ति खुद घरेलु सम्पत्ति ६ लाख ९१ हजार ६०० डलर पुगेको थियो । कुल घरेलु सम्पत्तिमध्ये आवासीय सम्पत्तिको हिस्सा मात्रै ५७ प्रतिशत थियो ।

घरको मूल्यमा ६ प्रतिशत गिरावट
तर अहिले अस्ट्रेलियाको आवास बजार लामो समययताकै ठुलो मूल्य गिरावटको चरणमा प्रवेश गरेको विश्लेषण गरिएको छ । देशका पाँच ठूला राजधानी सहरको आवासीय बजारमा मूल्य यसअघि कायम उच्चतम स्तरबाट औसतमा ६ प्रतिशतले घटिसकेको छ । ब्याजदरमा थप वृद्धि हुने अपेक्षाका कारण आगामी दिनमा घरको मूल्यमा थप दबाब पर्न सक्ने आकलन छ ।

अस्ट्रेलियाको केन्द्रीय बैंक रिजर्भ बैंक अफ अस्ट्रेलिया (आरबिए)ले आधिकारिक ब्याजदर थप दुई वा तीन पटक बढाउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ । ब्याजदर बढ्दा घर कर्जाको लागत बढ्ने भएकाले आवासको माग र मूल्यमा थप दबाब पर्न सक्छ ।

म्याक्रो बिजनेसको विश्लेषणमा विभिन्न पूर्वानुमानमध्ये एचएसबिसि (बहुराष्ट्रिय बैंक तथा वित्तीय सेवा प्रदायक संस्था)को अनुमानलाई उल्लेखनीय मानिएको छ । एचएसबिसिले अस्ट्रेलियाका संयुक्त राजधानी सहरमा घरको मूल्य उच्चतम बिन्दुबाट करिब १३ प्रतिशतले घट्न सक्ने प्रक्षेपण गरेको छ ।

१२.२ ट्रिलियन डलरको आवासीय सम्पत्तिमा ठुलो क्षति
अस्ट्रेलियाको कुल आवासीय सम्पत्तिको मूल्य २०२६ को मार्च त्रैमासिकमा करिब १२.२ ट्रिलियन डलर पुगेको थियो । यदि आवासको मूल्य उच्चतम बिन्दुबाट १३ प्रतिशतले घट्यो भने, घरको संख्या बढिरहेकै अवस्थामा पनि कुल आवासीय सम्पत्तिको मूल्यमा १ ट्रिलियन डलरभन्दा बढीको कमी आउन सक्छ ।

यसको अर्थ घरको मूल्य घट्दा परिवारको बैंक खाताबाट त्यति नै रकम बाहिरिने भन्ने होइन । यो मुख्यतः सम्पत्तिको बजार मूल्यमा हुने गिरावट हो । तर घरधनीको कूल सम्पत्ति, घर धितो राखेर ऋण लिने क्षमता र उपभोक्ता खर्चमा भने यसको प्रभाव पर्न सक्छ ।

अस्ट्रेलियाली अर्थतन्त्रमा घरजग्गाको ठुलो हिस्सा भएकाले यस्तो मूल्य सुधारको असर केवल घरधनीमा सीमित नहुन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ । आवासीय सम्पत्तिको मूल्य घट्दा परिवारको सम्पत्ति, उपभोग र ऋणसम्बन्धी निर्णयमा समेत प्रभाव पर्न सक्छ ।

विश्वको धनी परिवारको सूचीमा अस्ट्रेलियाको स्थानमा असर ?
अस्ट्रेलियाको घरेलु सम्पत्तिमा आवासको हिस्सा अन्य धेरै विकसित मुलुकको तुलनामा ठुलो भएकाले आवास बजारमा आएको गिरावटले अन्तर्राष्ट्रिय सम्पत्ति तुलना गर्दा पनि अस्ट्रेलियालाई असर गर्न सक्नेछ ।

तर वास्तविक प्रभाव घरको मूल्य कति घट्छ, ब्याजदर कति बढ्छ, वित्तीय सम्पत्तिको मूल्य कस्तो रहन्छ र अस्ट्रेलियाली डलरको विनिमय दरमा कस्तो परिवर्तन आउँछ भन्ने कुरामा निर्भर हुनेछ । त्यसैले १ ट्रिलियन डलरको आंकडा १३ प्रतिशत घर मूल्य गिरावटको परिदृश्यमा आधारित अनुमान हो, निश्चित रूपमा हुने क्षतिको घोषणा होइन ।